Kahvede “Over Extraction” ve “Under Extraction” Nedir? Tadın Neden Bazen Acı, Bazen Ekşi Geldiğini Açıklayan Bilim
Kahve bazen çok acı, bazen çok ekşi, bazen de su gibi tatsız olabilir.
Bu sorunların %90’ı aslında çekirdekte değil, demleme aşamasında yaşanan iki temel hatadan kaynaklanır:
☕ Over Extraction (Aşırı Çözünme)
☕ Under Extraction (Yetersiz Çözünme)
Bugün bu iki kavramı net şekilde öğreneceksin ve kahven neden kötü çıktığında tam olarak sebebini anlayabileceksin.
☕ 1. Extraction (Çözünme) Nedir?
Kahvenin suyla buluştuğunda çözünüp aromalarını suya bırakmasına extraction denir.
İdeal extraction → dengeli, tatlı, aromatik fincan.
Hatalı extraction → acı, ekşi, zayıf, boğuk kahve.
☕ 2. Under Extraction (Yetersiz Çözünme) Nedir?
Kahve yeterince çözünmezse tatlar bardağa geçmez.
Belirtileri:
-
Ekşi tat
-
Narenciye gibi keskin asidite
-
İnce gövde
-
Aromasız, sulu kahve
-
Dilin arkasında “ham” tat
Neden Olur?
-
Öğütüm çok kalın
-
Su çok hızlı akıyor
-
Demleme süresi kısa
-
Su sıcaklığı düşük
-
Kahve miktarı çok az
☕ 3. Over Extraction (Aşırı Çözünme) Nedir?
Kahve fazla çözünürse aşırı acılık ve yanık tat ortaya çıkar.
Belirtileri:
-
Yoğun acılık
-
Bitter tat
-
Kurutucu his
-
“Yanık” aromalar
-
Ağır, boğuk gövde
Neden Olur?
-
Öğütüm çok ince
-
Su çok yavaş akıyor
-
Demleme süresi uzun
-
Su sıcaklığı çok yüksek
-
Kahve miktarı fazla
☕ 4. İyi Bir Kahvede Extraction Nasıl Olmalı?
İdeal extraction:
-
Dengeli tatlılık
-
Hafif asidite
-
Temiz aroma
-
Tatlı bitiş
-
Ne acı ne ekşi
Bu dengeyi sağlayan faktörler:
-
Doğru öğütüm
-
Doğru su sıcaklığı
-
Doğru demleme süresi
-
Doğru oran
☕ 5. Hangi Yöntemde Nasıl Extraction Yapılmalı?
| Demleme | İdeal Extraction |
|---|---|
| V60 | 2:30 – 3:00 dk |
| Chemex | 3:30 – 4:30 dk |
| French Press | 4 dk |
| Moka Pot | Aşırı ısıdan kaçın |
| Espresso | 25–30 saniye |
☕ 6. Extraction Sorununu Anlamak İçin Basit Test
❓ İlk yudum ekşi → under extraction
❓ Son yudum acı → over extraction
❓ Ortası boş, karakter yok → hem öğütüm hem oran hatalı
Bu testi evde her demlemede yapabilirsin.
⭐ Sonuç: Kahve İyi Ya Da Kötü Değildir, Çözünen Tat Doğru Ya Da Yanlıştır
Kahveyi anlığın anda kontrol tamamen sende olur.
Tadı her gün aynı tutmak isteyen herkes extraction mantığını bilmelidir.
Bugün demlemende tek şeyi değiştir:
Öğütümü bir tık ince ya da kalın yap…
Fincanın nasıl değiştiğine şaşıracaksın.